„ჯანმრთელობის დაცვა და დაავადებების პრევენცია“ – მოსწავლეთა სამეცნიერო კონფერენცია

ბათუმის სამედიცინო აკადემიის ორგანიზებით, 7 აპრილს, ჯანმრთელობის მსოფლიო დღეს, მოსწავლეთა სამეცნიერო კონფერენცია – „ჯანმრთელობის დაცვა და დაავადებების პრევენცია“ გაიმართება, სადაც მონაწილეობას მიიღებენ დასავლეთ საქართველოს კერძო და საჯარო სკოლების X, XI და XII კლასის მოსწავლეები. კონფერენციის თემატიკა დაავადებების განვითარების პრევენციას, ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციას და ჯანმრთელობის შენარჩუნების მეთოდებს ეხება. მოსწავლეთა ნაშრომებსა და გამოსვლებს ჟიური სხვადასხვა კომპონენტით შეაფასებს.
კონფერენციის ზოგადი თემატური მიმართულებებია: ჯანმრთელობის დაცვა თანამედროვე სამყაროში; დაავადებების პრევენცია – ცოდნიდან პრაქტიკამდე; ჯანსაღი ცხოვრების წესი, როგორც ჯანმრთელობის საფუძველი; მოზარდთა ჯანმრთელობა და პრევენციული მიდგომები; საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა და ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა.
კონფერენციის როლსა და მნიშვნელობაზე ბათუმის სამედიცინო აკადემიის პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამის – „საექთნო განათლება“ ხელმძღვანელი მანანა ჯაშიაშვილი გვესაუბრება.

– რას ნიშნავს ბათუმის სამედიცინო აკადემიისთვის ამ ტიპის კონფერენციების ორგანიზება?
– ბათუმის სამედიცინო აკადემიისთვის ასეთი კონფერენციების ორგანიზება არის შესაძლებლობა, აქტიურად ჩაერთოს ახალგაზრდების განათლებისა და ცნობიერების ფორმირებაში. აკადემია ამ გზით ხელს უწყობს საზოგადოების ჯანმრთელობის კულტურის განვითარებას, აძლიერებს სკოლის ასაკის მოსწავლეებთან კომუნიკაციას და აჩვენებს, რომ ჯანდაცვა მხოლოდ სპეციალისტების კი არა, ყველა ადამიანისთვის მნიშვნელოვანი საკითხია. კონფერენცია, ასევე, ამაღლებს აკადემიის რეპუტაციას, როგორც ინოვაციური და სოციალური პასუხისმგებლობის მქონე საგანმანათლებლო ორგანიზაციისა.
– რამდენად მნიშვნელოვანია მოზარდების ჩართვა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის თემებზე საუბარში?
– მოზარდების ჩართულობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში არიან. მათი ჩვევები, ჯანმრთელობის შესახებ ცოდნა და დამოკიდებულებები ხშირად სამუდამოა. აქტიური ჩართულობა კონფერენციებსა და მსგავს ღონისძიებებში ეხმარება მათ, გაიგონ ჯანმრთელობის დაცვის მნიშვნელობა, შეიძინონ პრევენციული უნარები და გაიაზრონ პასუხისმგებლობა როგორც საკუთარი, ასევე საზოგადოების ჯანმრთელობის მიმართ.
– რას აძლევს ასეთ კონფერენციაში მონაწილეობა სკოლის ასაკის მოსწავლეებს?
– კონფერენციაში მონაწილეობა  მოსწავლეებს მრავალსაფეხურიან გამოცდილებას მატებს. პირველ რიგში, ისინი სწავლობენ, როგორ გამოიკვლიონ ჯანმრთელობის კონკრეტული საკითხი და სწორად წარმოაჩინონ შედეგები; მეორეც, აძლიერებენ კვლევის, კრიტიკული აზროვნებისა და ანალიტიკურ უნარებს. გარდა ამისა, კონფერენცია ავითარებს პრეზენტაციის უნარს, აუდიტორიის წინაშე საუბრის სისუფთავესა და თვითდაჯერებულობას. საბოლოო ჯამში, მოსწავლეები იღებენ პრაქტიკულ ცოდნას ჯანსაღი ცხოვრების, დაავადებების პრევენციისა და საზოგადოების ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ, რაც მათ ყოველდღიურ ცხოვრებაში რეალურად შეუძლიათ გამოიყენონ.
– როგორ შეირჩა კონფერენციის ძირითადი თემატური მიმართულებები?
– კონფერენცია ეძღვნება ჯანმრთელობის მსოფლიო დღეს. თემატიკაც ამ დღეს დავუკავშირეთ. მიმართულებები შეირჩა, ასევე, იმ პრიორიტეტების საფუძველზე, რომლებიც თანამედროვე საზოგადოებაში ჯანდაცვისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია. აქ გაწერილია როგორც ინდივიდუალური ჯანმრთელობის დაცვა, ისე საზოგადოებრივი მნიშვნელობის საკითხები – პრევენციული მედიცინა, ვაქცინაცია, ფსიქოემოციური ჯანმრთელობა, ეკრანთან გატარებული დრო, მავნე ჩვევები. ასევე, თემატიკა შეესაბამება ჯანმრთელობის მსოფლიო დღესთან დაკავშირებულ საერთაშორისო სტანდარტებსა და საქართველოს ადგილობრივ საჭიროებებს.
– თქვენი აზრით, რომელი საკითხებია დღეს ყველაზე აქტუალური მოზარდთა ჯანმრთელობის კუთხით?
– ვფიქრობ, დღეს მოზარდთა ჯანმრთელობისთვის განსაკუთრებულად აქტუალურია: სწორი კვება, ფიზიკური აქტივობა და ძილის რეჟიმი, რომლებიც ჯანმრთელობის საფუძველია; მავნე ჩვევები და მათი პრევენცია; ფსიქიკური ჯანმრთელობა და სტრესი, რადგან განათლების სირთულეებითა და სოციალური მედიით გამოწვეული დატვირთვა მაღალია; ბულინგი და სოციალურ გარემოში არსებული საფრთხეები; ეკრანთან გატარებული დრო, რომლის ზემოქმედება ფიზიკურ და ფსიქიკურ მდგომარეობაზე ძალიან მნიშვნელოვანია.

– რამდენად მნიშვნელოვანია დაავადებების პრევენციაზე საუბარი თანამედროვე საზოგადოებაში?
– კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. პრევენციული მიდგომები არა მხოლოდ უშუალოდ ადამიანების ჯანმრთელობას იცავს, არამედ ზოგავს რესურსებს, ხელს უშლის სერიოზულ სირთულეებს მომავალში და ზრდის საზოგადოებაში ჯანსაღი ცხოვრების კულტურას. გარდა ამისა, პრევენცია გვაძლევს საშუალებას, დაავადებათა გავრცელება შევაკავოთ.
– რა კრიტერიუმებს ანიჭებს ჟიური განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ნაშრომებისა და გამოსვლების შეფასებისას?
– ჟიური აფასებს ნაშრომებსა და გამოსვლებს მრავალ კომპონენტში:
• თემის აქტუალობა რამდენად მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის;
• პრეზენტაციის უნარი – საუბრის სტილი, აზრის ლოგიკური ჩამოყალიბება და დროის სწორად გამოყენება;
• ვიზუალური მხარე – სლაიდების ხარისხი, ილუსტრაციების შესაბამისობა და ინფორმაციულობა;
• წარდგენის ეფექტურობა, მოსმენილის დამაჯერებლობა, არგუმენტირებული მსჯელობა;
• აუდიტორიის ჩართულობა – რამდენად შეუძლია მომხსენებელს დაინტერესება და კითხვებზე ეფექტურად პასუხის გაცემა.
– რატომ არის მნიშვნელოვანი არა მხოლოდ თეორიული ცოდნა, არამედ პრეზენტაციისა და აუდიტორიის ჩართულობის უნარი?
– თეორიული ცოდნა აუცილებელია, მაგრამ აუდიტორიის წინაშე ეფექტური წარდგენა განსაზღვრავს, რამდენად ნაყოფიერად გადაეცემა ეს ცოდნა სხვებს. კარგი პრეზენტაცია აუდიტორიას აქცევს აქტიურ მონაწილედ, აუმჯობესებს ინფორმაციის ათვისებას და ზრდის მოსწავლეების თვითდაჯერებულობას, რაც მათ მომავალში კვლევით ან საზოგადოებრივ საქმიანობაში გამოადგებათ.
– რას ურჩევდით მონაწილეებს, რათა მათი გამოსვლა იყოს ეფექტური და დამაჯერებელი?
– პირველ რიგში, კარგად შეისწავლონ თემატიკა და გააკეთონ დაკვირვებული ანალიზი; გამოიყენონ ვიზუალური მასალა (PowerPoint, სურათები, გრაფიკები) მოსაზრებების გასამყარებლად; დაიცვან დროის ლიმიტი და პრეზენტაციის სტრუქტურა – შესავალი, ძირითადი ნაწილი, დასკვნა, ისაუბრონ ნათლად, მარტივად და არგუმენტირებულად.
– როგორ უწყობს კონფერენცია ხელს ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციას?
– კონფერენცია საშუალებას აძლევს მოზარდებს, გაიგონ ჯანსაღი ცხოვრების წესის პრინციპები – სწორი კვება, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა, დასვენება და ფსიქოემოციური ბალანსი. ამის ცოდნა ხელს უწყობს პიროვნული პასუხისმგებლობის ჩამოყალიბებას და ზრდის შესაძლებლობას, რომ მათმა ქცევამ პოზიტიური გავლენა მოახდინოს მათ გარშემო არსებულ საზოგადოებაზე.
– როგორ ეხმარება ასეთი კონფერენციები ახალგაზრდებს საკუთარი პასუხისმგებლობის გაცნობიერებაში?
– კონფერენციები ასწავლის მათ, რომ თითოეული ადამიანის ქმედებები მნიშვნელოვანია – კვებითი ჩვევები, ჰიგიენა, ვაქცინაცია ან ფიზიკური აქტივობა – არა მხოლოდ საკუთარი ჯანმრთელობისთვის, არამედ მთლიანად საზოგადოების ჯანმრთელობისთვისაც. მონაწილეები სწავლობენ, რომ ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მიღება და პრევენციული მოქმედებები რეალურად იცავს ჯანმრთელობას.
– პანდემიების გამოცდილებიდან გამომდინარე, რა მთავარი გაკვეთილი უნდა გამოიტანოს ახალმა თაობამ?
– ახალმა თაობამ უნდა გაიაზროს, რომ დაავადებების პრევენცია და ჰიგიენის დაცვა ყველაზე მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტებია ჯანმრთელობის დაცვისთვის. ასევე, მნიშვნელოვანია პასუხისმგებლობა როგორც საკუთარი, ასევე საზოგადოების ჯანმრთელობის მიმართ, ინფორმირებული არჩევანის გაკეთება და ვაქცინაციის როლის დანახვა. ეს გამოცდილება ასწავლის, რომ ჯანმრთელობის დაცვა საერთო პასუხისმგებლობაა და აქტიური მოქმედება პანდემიის დროს კრიტიკულად აუცილებელია.

მარიამ ხითარიშვილი