„გაება თუ არა რუსეთი მისთვის დაგებულ უკრაინულ ხაფანგში?“

პოლიტანალიტიკოსი, „ხალხის ძალის“ წევრი დავით ქართველიშვილი სოციალურ ქსელში წერს:

„ომის დაწყებიდან 53 თვის შემდეგ რამდენად მართებულია მსჯელობა თემაზე: „გაება თუ არა რუსეთი მისთვის დაგებულ უკრაინულ ხაფანგში”. დიახ, „უკრაინული ხაფანგის“ მეტაფორა დიდწილად გამართლებულია, თუმცა ერთი მნიშვნელოვანი შენიშვნით: რუსეთი დღესაც არ არის ისეთ მდგომარეობაში, რომ ომის შეწყვეტა ფიზიკურად აღარ შეეძლოს. პრობლემა ისაა, რომ რუსეთის ხელისუფლებისთვის თითქმის ნებისმიერი რეალისტური გამოსავალი – უკვე პოლიტიკურად უფრო მძიმეა, ვიდრე საბრძოლო მოქმედებების გაგრძელება.“

ანალიტიკოსს მიაჩნია, რომ: „2022 წლის თებერვალში მოსკოვი, თავდაპირველი ოპერაციის ხასიათიდან გამომდინარე, სავარაუდოდ, უკრაინის შედარებით სწრაფ პოლიტიკურ კაპიტულაციას ელოდა. თითქმის ოთხნახევარი წლის შემდეგ, საწყისი მიზნები მიღწეული არ არის: უკრაინულმა სახელმწიფოებრიობამ არსებობა შეინარჩუნა, დენაციფიკაცია და დემილიტარიზაცია მიღწეული არაა, რუსული ენა დაცული კი არა, საბოლოოდ დამარცხებულია, ქვეყნიდან იდევნება მოსკოვის საპატრიარქოს იურისდიქცია, კიევი საბოლოოდ დასავლეთისკენ გადაერთო, ნატო გაფართოვდა, ხოლო ფრონტის ხაზი უკიდურესად ნელი წინსვლის სივრცედ გადაიქცა, რომელსაც უზარმაზარი დანაკარგები ახლავს. 2026 წლის ივნის-ივლისშიც, ტერიტორიული ცვლილებები რამდენიმე კვირის განმავლობაში, კვლავ ათეულობით კვადრატული მილის მასშტაბით იზომებოდა და არა სტრატეგიული გარღვევებით.“

ქართველიშვილის განმარტებით, „ხაფანგის არსი, უპირველეს ყოვლისა, ომის ფასსა და მშვიდობის ფასს შორის შეუთავსებლობაში მდგომარეობს. თუ რუსეთი ომს შეწყვეტს ისე, რომ გამოცხადებული მიზნების აშკარა მიღწევას ვერ წარმოაჩენს, მაშინ გაჩნდება კითხვა – რისთვის  გაიღეს კოლოსალური ადამიანური, ფინანსური და საგარეო-პოლიტიკური მსხვერპლი. თუ ბრძოლას გააგრძელებს, მიიღებს ახალ დანაკარგებს, დახარჯავს დამატებით ტექნიკას, შეინარჩუნებს უკიდურესად მაღალ სამხედრო ხარჯებს და ეკონომიკას კიდევ უფრო მეტად გადააწყობს ხანგრძლივ დაპირისპირებაზე. SIPRI-ის (სტოკჰოლმის საერთაშორისო მშვიდობის კვლევის ინსტიტუტი) შეფასებით, 2025 წელს რუსეთის ომისა და სხვა სამხედრო საჭიროებების დაფინანსებამ დაახლოებით 16 ტრილიონ რუბლს – მშპ-ის დაახლოებით 7,5%-ს – მიაღწია. დანაკარგების შეფასებები მნიშვნელოვნად განსხვავდება და აბსოლუტურად ზუსტად ვერ დაითვლება, თუმცა დასავლური კვლევების უმეტესობა უკვე მილიონზე მეტ დაღუპულ, დაჭრილ და უგზო-უკვლოდ დაკარგულ რუს სამხედრო მოსამსახურეზე საუბრობს. ამავე დროს, შეცდომა იქნებოდა იმის მტკიცება, რომ რუსეთი უკვე გარდაუვალი მარცხის ზღვარზეა ან საერთოდ აღარ გააჩნია მოქმედების ვარიანტები. ის კვლავ ინარჩუნებს მნიშვნელოვან სამობილიზაციო, სამრეწველო, ნედლეულისა და სამხედრო პოტენციალს, აკონტროლებს უკრაინის ტერიტორიის ნაწილს და ომის გაგრძელება შეუძლია.

მეტიც, კრემლი, სავარაუდოდ, იმედოვნებს, რომ დრო უკრაინის წინააღმდეგ მუშაობს: დასავლური დახმარება შეიძლება შემცირდეს, კიევის შიდა პრობლემები გაღრმავდეს, ხოლო ნელმა ზეწოლამ საბოლოოდ, რუსეთს უფრო ხელსაყრელი პირობების მიღწევის შესაძლებლობა მისცეს. 2026 წლის ივლისში გავრცელებული ცნობებით, მოსკოვი მოლაპარაკებების დაუყოვნებლივ განახლების პერსპექტივას ჯერჯერობით ვერ ხედავს და ამერიკული დიპლომატიური ძალისხმევის მიუხედავად, საბრძოლო მოქმედებების გაგრძელებას აპირებს.“

ბატონი დავითი ასკვნის: „ამიტომ უფრო ზუსტი იქნება ითქვას: რუსეთი არა სამხედრო თვალსაზრისით გამოუვალ ხაფანგში, არამედ საკუთარი მაქსიმალიზმის მიერ შექმნილ სტრატეგიულ მახეში აღმოჩნდა. გამარჯვება იმ მნიშვნელობით, რომელსაც თავდაპირველად გულისხმობდნენ, სულ უფრო ნაკლებად მიღწევადი ხდება; კომპრომისის შიდა აუდიტორიისთვის გამარჯვებად წარმოჩენა რთულია; უკან დახევამ შეიძლება ხელისუფლების პრესტიჟს მძიმე დარტყმა მიაყენოს, ომის გაგრძელება კი უკვე მიღებული გადაწყვეტილების ფასს მუდმივად ზრდის. მოსკოვმა ტექნიკურად იცის, როგორ შეიძლება გამოვიდეს: ცეცხლის შეწყვეტით, ფრონტის გაყინვით ან შეთანხმებული დარეგულირებით. მაგრამ მან არ იცის სხვა რამ: როგორ გამოვიდეს ისე, რომ არ აღიაროს – საბოლოო შედეგი გადახდილ ფასს სრულიად არ შეესაბამება. სწორედ ეს აქცევს უკრაინის ომს რუსეთისთვის ხაფანგად.“

ირმა ცეცხლაძე