ნადიმ ვარშანიძე – დებატები და დიალოგი ურთიერთგაგების საუკეთესო გზაა

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში ქედელთა დელეგატი ნადიმ ვარშანიძე განვლილ გზასა და დღევანდელ საქმიანობაზე გვესაუბრება.

– ბატონო ნადიმ, მრავალი გამოწვევის წინაშე იდექით. ცხოვრების ამ გზაზე რომელი პერიოდი იყო ყველაზე დასამახსოვრებელი?

– რა თქმა უნდა, ადამიანთა უმრავლესობა ახალგაზრდობის ასაკს მიიჩნევს ყველაზე დასამახსოვრებლად, თუმცა პროდუქტიულობის, კარიერული და ოჯახური თვალსაზრისით, 30-50 წლის ასაკია განსაკუთრებით დასამახსოვრებელი. ისე, ყველა დროსა და ასაკს თავისი ხიბლი აქვს, ბავშვობიდან ხანდაზმულობამდე.

– მეცნიერებიდან პოლიტიკოსობამდე… ქვეყნისა და ერის სამსახური სად პოვებს მეტ გამოძახილს?

– ჩემი აზრით, ქვეყნისა და ერის სამსახური ყველაზე დიდ გამოძახილს იქ პოულობს, სადაც ადამიანის ცოდნა, უნარები და სინდისი ყველაზე ეფექტურად მუშაობს, იქნება ეს მეცნიერება, პოლიტიკა თუ სხვა სფერო.

– ვარშანიძეების ადგილის დედა ქედის რაიონის ისტორიული სოფელი ზუნდაგაა...

– ქედიდან, კერძოდ, ზუნდაგიდან, ჩემი წინაპრები წინა საუკუნის დასაწყისში ჩამოვიდნენ და დასახლდნენ ბათუმსა და მის შემოგარენში, თუმცა ჩემს ოჯახს ზუნდაგასთან და ქედასთან ურთიერთობა დღემდე არ გაუწყვეტია. დარწმუნებული ვარ, ჩემი გვარი და ოჯახიც, მომავალშიც ერთგულად გააგრძელებენ ამ ტრადიციას. ქედის რაიონი უდიდესი კულტურისა და ტრადიციის მქონეა, ხოლო ქედელები დღემდე უნარჩუნებენ ამ ლამაზ რაიონს სიდიადეს თავიანთი სტუმართმოყვარეობით, ადამიანობითა და ღირსეული ხასიათით. უდიდეს სიამაყეს და სიყვარულს ვგრძნობ, რომ ვარ ქედელი.

– თქვენი აზრით, რა უნდა გაკეთდეს, რომ ქართულმა სოფელმა 21-ე საუკუნეში სახე და სახელი შეინარჩუნოს?

– ქართულმა სოფელმა სახელი და სიცოცხლისუნარიანობა რომ შეინარჩუნოს, რამდენიმე კრიტერიუმია მნიშვნელოვანი. პირველი: ეკონომიკური სიცოცხლისუნარიანობა – სოფელში ადამიანმა უნდა შეძლოს ღირსეული შემოსავლის მიღება; მეორე: განათლება და ცოდნა – სოფლის სკოლა არ უნდა ჩამოუვარდებოდეს ქალაქის სკოლას (თანამედროვე განათლება, ინტერნეტსა და სხვა რესურსებზე წვდომა), რომ ახალგაზრდები დარჩნენ სოფელში და წარმატებებს მიაღწიონ; მესამე: ინფრასტრუქტურა – კარგი გზები, წყალი, ელექტროენერგია, გაზმომარაგება და ასე შემდეგ; მეოთხე: კულტურული იდენტობის დაცვა – ტრადიციები, კულტურა, ფოლკლორი, სამზარეულო, სტუმართმოყვარეობა და სხვა; მეხუთე: ახალგაზრდების შენარჩუნება. ჩემი აზრით, ყველაზე მნიშვნელოვანი მაინც არის ბალანსი ტრადიციასა და თანამედროვეობას შორის. თუ სოფელი მარტო წარსულს ჩაებღაუჭება, განვითარება გაუჭირდება. თუ მხოლოდ თანამედროვეობას გაჰყვება და საკუთარ ფესვებს დაკარგავს, მაშინ შეიძლება ეკონომიკურად განვითარდეს, მაგრამ სახე და სახელი დაკარგოს. წარმატებული ქართული სოფელი ის იქნება, რომელიც თანამედროვე პირობებში იცხოვრებს, მაგრამ ქართულ ხასიათსა და ტრადიციებს შეინარჩუნებს.

– რეგიონის საკანონმდებლო ორგანოში იმ მუნიციპალიტეტის დელეგატი ხართ, რომელიც აჭარის მთიანეთისა და ზღვისპირეთის გამყოფია. „მთის კანონის“ შეღავათები აქაურებზეც ვრცელდება. როგორია თქვენი დამოკიდებულება ამ კანონის მიმართ?

– ჩემი აზრით, „მთის კანონის“ შეღავათების მთავარი მიზანია მთიან სოფლებში მოსახლეობის შენარჩუნება, რეგიონების დაცლის ანუ მიგრაციის შენელება, ეკონომიკური საქმიანობის, ადგილობრივი მეწარმეობის წახალისება. შეღავათები საჭიროა, მაგრამ მათი მინიჭების კრიტერიუმები პერიოდულად უნდა გადაიხედოს, რათა დახმარება რეალურად იმ ადამიანებსა და დასახლებებს მოხმარდეს, რომლებსაც ყველაზე მეტად სჭირდება.

– მახუნცეთი უკვე ქვეყნის ტურისტულ რუკაზეა მონიშნული. იქაურობას უცხოელი და ადგილობრივი ვიზიტიორები არ აკლია. ქედაში, ასევე, დიდი პოტენციალია სამთო ტურიზმის განვითარებისთვის.

– ქედას სამთო ტურიზმის განვითარებისთვის საკმაოდ დიდი პოტენციალი გააჩნია, მაგრამ სამთო ტურიზმი მხოლოდ ზამთარს არ უნდა უკავშირდებოდეს. გამართული ინფრასტრუქტურა, საფეხმავლო ბილიკები, სალაშქრო მარშრუტები, საცხენოსნო ტურიზმი, ეთნოგრაფიული და კულტურული ტურები – ეს ყველაფერი ოთხივე სეზონზეა მისაღები. ჩემი აზრით, ქედის სამთო ტურიზმის წარმატების საფუძველი ადგილობრივ კულტურასა და ტრადიციებზე დაფუძნებული ტურიზმია, რაც ნათლად ჩანს მახუნცეთის მაგალითზე. მნიშვნელოვანია, რომ მუნიციპალიტეტის სხვა ტერიტორიულ ერთეულებშიც სწორედ ამგვარი წარმატებული მოდელები დაინერგოს და ადგილობრივ თავისებურებებს მოერგოს. ეს ხელს შეუწყობს მათი ტურისტული პოტენციალის განვითარებას, ვიზიტიორებისა და დამსვენებლების მოზიდვას, ასევე, რეგიონის მდგრად ეკონომიკურ ზრდას.

– ქედელი ფერმერისთვის ვაზი და ღვინო ოდითგანვე სარგებლის მომტანი იყო. რამდენად უწყობს ხელს ტრადიციული დარგების განვითარებას ის პროგრამები, რომლებსაც ქვეყნისა და რეგიონის სოფლის მეურნეობის სამინისტროები გვთავაზობენ?

– ვაზი და ღვინო არა მხოლოდ ქართული კულტურისა და ტრადიციების განუყოფელი ნაწილი, არამედ ქართველი ერისა და ქართული სახელმწიფოს იდენტობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სიმბოლოა. მთელ მსოფლიოში აღიარებული ფაქტია, რომ საქართველო ღვინის სამშობლოა. ამას ადასტურებს არქეოლოგიური აღმოჩენები, რომელთა მიხედვითაც, მსოფლიოში უძველესი ღვინის კვალი სწორედ საქართველოს ტერიტორიაზეა აღმოჩენილი და დაახლოებით ძვ. წ.  6000–5800 წლებით თარიღდება. ეს მტკიცებულებები საქართველოს მსოფლიოს უძველეს მეღვინეობის ქვეყნად წარმოაჩენს და კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ვაზისა და ღვინის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ქართული კულტურისა და ისტორიისთვის. ამ კონტექსტში განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია ქართული მარანი, რომელიც მეღვინეობის უნიკალურ ტრადიციას წარმოადგენს და საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ქედაში ვაზისა და ღვინის კულტურას მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს. ადგილობრივი ფერმერებისთვის მევენახეობა და მეღვინეობა ოდითგანვე შემოსავლისა და კეთილდღეობის მნიშვნელოვანი წყარო იყო და ეს ტრადიცია დღემდე წარმატებით გრძელდება. რეგიონის ბუნებრივი პირობები და ადგილობრივი გამოცდილება ხარისხიანი ყურძნისა და ღვინის წარმოების კარგ შესაძლებლობას ქმნის. მევენახეობისა და მეღვინეობის განვითარებას აქტიურად უწყობს ხელს როგორც აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, ასევე საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო. სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამისა და პროექტის ფარგლებში, ფერმერებსა და მეწარმეებს ეძლევათ შესაძლებლობა, მიიღონ ფინანსური და ტექნიკური მხარდაჭერა, რაც დადებითად აისახება ქედის მუნიციპალიტეტშიც. ეს მხარდაჭერა მოიცავს სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების თანადაფინანსებას, ვენახების გაშენებისა და მოვლის ხელშეწყობას, მევენახეობისა და მეღვინეობის მიმართულებით მოქმედი მეწარმეების დაფინანსებას, საგრანტო პროგრამებს, მარნების მოწყობისა და განვითარების ხელშეწყობას, აგრეთვე სხვა ინიციატივებს, რომლებიც მიზნად ისახავს ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის შენარჩუნებასა და განვითარებას.

– რამდენიმე წელია უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი ხართ. თქვენ მიერ ინიცირებულ პროექტებზე რას გვეტყვით?

– ჩემს საქმიანობაში ძირითად აქცენტს განათლების მიმართულებაზე ვაკეთებ. საშუალო და უმაღლესი განათლების სისტემის განვითარება და რეფორმირება საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი პრიორიტეტია, რის განხორციელებაშიც თითოეულმა პასუხისმგებელმა პირმა თავისი წვლილი უნდა შეიტანოს. ამჟამად აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში განათლების, კულტურისა და სპორტის, ასევე იურიდიულ საკითხთა კომიტეტებში ვმუშაობ, წინა მოწვევის უმაღლეს საბჭოში კი სოფლის მეურნეობის კომიტეტის წევრი ვიყავი. შესაბამისად, ჩემი საკანონმდებლო ინიციატივები და საქმიანობის ძირითადი მიმართულებები სწორედ განათლებისა და სოფლის მეურნეობის სფეროებს უკავშირდებოდა და დღესაც ამ მიმართულებებზეა ორიენტირებული. ჩემი აზრით, საქართველოს განათლების სისტემას განვითარება და მიზანმიმართული რეფორმები სჭირდება, თუმცა ეს არის რთული და მრავალმხრივი პროცესი, რომელიც განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს. მთავარი კითხვა ის კი არ არის, უნდა შეიცვალოს თუ არა სისტემა, არამედ ის, როგორ უნდა განხორციელდეს ცვლილებები ისე, რომ შენარჩუნდეს განათლების ხარისხი, აკადემიური თავისუფლება და საგანმანათლებლო დაწესებულებების დამოუკიდებლობა.

– როგორი დამოკიდებულება გაქვთ თვითმმართველ ორგანოებთან?

– დადებითი და ყოველთვის ვცდილობ, მაქსიმუმი გავაკეთო თვითმმართველი ორგანოებისთვის. ჩემი პოლიტიკური საქმიანობა სწორედ თვითმმართველი ორგანოდან იწყება. 2013-2017 წლებში ვიყავი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგებელი, ხოლო 2017-2020 წლებში – ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე. სიღრმისეულად ვიცი თვითმმართველი ორგანოს მუშაობის პრინციპები, შესაბამისად, მუნიციპალიტეტის თვითმმართველი ორგანოს, ასევე მისი ხელმძღვანელის მიმართ მაქვს დადებითი განწყობა და დამოკიდებულება, რის საფუძველზეც, მაქსიმალურად ვცდილობ, ხელი შევუწყო მის გამართულ და ენერგიულ მუშაობას.

– რამდენიმე სოფელსა და უბანში მოსახლეობის წარმომადგენლებს შეხვდით. მათ წინადადებებსა და სურვილებს როგორ გამოეხმაურებით?

– ქედის მოსახლეობასთან შეხვედრებისას, მნიშვნელოვანი წინადადებები და სურვილები გამოიკვეთა, რომლებიც მუნიციპალიტეტის განვითარებისათვის პრიორიტეტულ მიმართულებებს წარმოადგენს. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა სოციალური საცხოვრებლების, სოფლის მეურნეობის ხელშეწყობის, საგზაო ინფრასტრუქტურის, გარე განათებისა და წყალმომარაგების სისტემების გაუმჯობესების საჭიროებაზე. ამ პროექტებისა და ინიციატივების განხორციელებაზე მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობა აქტიურად მუშაობს და მომავალშიც მაქსიმალურ ძალისხმევას მიმართავს, რათა ისინი წარმატებით განხორციელდეს და მოსახლეობის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე დადებითად აისახოს.

– ოპოზიციური სპექტრის წარმომადგენლებთან ურთიერთობის რა ფორმებს ირჩევთ?

– ყოველთვის ვცდილობ, მათთან მქონდეს კონსტრუქციული ურთიერთობა, მოვუსმინო მათ მოსაზრებებს და გავითვალისწინო არგუმენტები, თუმცა დღევანდელ პოლიტიკურ რეალობაში ამის მიღწევა ყოველთვის მარტივი არ არის. მიუხედავად ამისა, მიმაჩნია, რომ დიალოგი და დებატები ურთიერთგაგების საუკეთესო გზაა. ამიტომ, ვცდილობ, ურთიერთობები ამ ფორმატით წარიმართოს.

ოთარ ცინარიძე